Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Zamość

Zamość - (łac. Zamoscia) nazywany "Perłą Renesansu", "Miastem Arkad" i "Padwą Północy" jest miastem powiatowym położonym na Wyżynie Lubelskiej.

 

Historia

 

Został założony i prawa miejskie uzyskał w 1580 roku na mocy przywileju lokacyjnego wystawionego przez kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. W I Rzeczypospolitej należał do powiatu krasnostawskiego ziemi chełmskiej województwa ruskiego.

 

Koniec XVII i początek XVIII wieku charakteryzował się szybkim rozwojem miasta i osiedlaniem się ludności nie tylko polskiej ale również Ormian, Żydów, Greków czy Ukraińców. Pociągało to za sobą rozbudowę miasta ze szczególnym uwzględnieniem świątyń różnych wyznań: katolickiego (obrządki: rzymski, greckokatolicki i ormiański), prawosławnego, judaizmu. Pomyślny trend wzrostowy został jednak zahamowany przez okres niepokojów wewnętrznych i zewnętrznych nękających Rzeczpospolitą w XVII wieku.

 

Oblegany przez wojska Bohdana Chmielnickiego w 1648 roku, który odstąpił po przyjęciu okupu. Niezdobyty przez wojska szwedzkie w czasie potopu w 1656 roku.

 

Zajęty przez wojska szwedzkie (1704) i saskie (1715 - 1716) podczas wielkiej wojny północnej.

 

Był siedzibą Akademii Zamojskiej, na której wykładał m.in. Stanisław Staszic. Kres jej istnieniu w roku 1784 położyli Austriacy, którzy zajęli miasto w wyniku I rozbioru (1772).

 

W 1809 roku w wyniku kampanii księcia Józefa Poniatowskiego przyłączony do Księstwa Warszawskiego.

 

Po kongresie wiedeńskim włączony do Królestwa Polskiego.

 

W 1821 roku odkupiony przez rząd rosyjski i rozbudowany w celu stworzenia twierdzy, która w trakcie powstania listopadowego odegrała dużą rolę i skapitulowała jako ostatni polski punkt oporu.

 

W wyniku bolesnej porażki Rosjan w wojnie krymskiej (1856) i ukazania nieprzydatności punktów oporu podobnych (Sewastopol) do twierdzy zamojskiej - twierdza została skasowana (1866).

 

W grudniu 1918 roku Zamość był miejscem komunistycznej rewolty, która w czasach PRL-u była nazywana powstaniem zamojskim. Została ona stłumiona przez przybyłe z Lublina oddziały wojskowe pod dowództwem majora Lisa-Kuli.

 

W 1920 roku pod pobliskim Komarowem oraz na przedmieściach Zamościa rozegrała się bitwa, która wraz z bitwą warszawską pozwoliły odeprzeć bolszewików. Dowódcą obrony był major Mikołaj Bołtuć, późniejszy generał i dowódca Grupy Operacyjnej "Wschód" w czasie kampanii wrześniowej.

 

W 1939 roku Zamojszczyzna była miejscem zaciekłych walk z hitlerowcami, które zakończyły się dzień przed kapitulacją Warszawy. Po zakończeniu wojny obronnej 1939 roku Zamojszczyzna została podzielona pomiędzy Niemcy (większość regionu) a Związek Radziecki (południowo-wschodnia część). W południowo-wschodniej części regionu do dziś pozostały resztki umocnień zwanych linią Mołotowa.

 

W czasie okupacji hitlerowskiej na terenie Zamojszczyny miała miejsce masowa akcja eksterminacyjna prowadzona przez hitlerowców, którzy dążyli do stworzenia tu siatki niemieckiego osadnictwa - jako przyczółka do germanizacji Wschodu.

 

W niemieckich planach używano nazwy Himmlerstadt, która ze względu na to, że wg hitlerowców nie godziło się aby Hitler nie miał "swojego" miasta a Himmler posiadał, została zastąpiona przez Pflugstadt (Pflug=pług), która nie została jednak także oficjalnie wprowadzona.

 

Na zamojskiej Rotundzie powstał obóz zagłady, w którym zginęło ponad 8 tysięcy ludzi.

 

Znajdował się tu także obóz jeńców radzieckich, obóz tymczasowy dla wysiedlonych mieszkańców Zamojszczyzny (Dzieci Zamojszczyzny) oraz getto.

 

W wyniku wojny i okupacji Zamość stracił ponad 50% mieszkańców, ale samo miasto nie zostało zburzone.

 

W latach 1975-1998 Zamość był stolicą województwa zamojskiego.

 

Po zmianie podziału administracyjnego kraju został siedzibą powiatów grodzkiego i ziemskiego w województwie lubelskim.

 

Zabytki

 

Wybitne walory turystyczne Zamościa to: zachowany od czasu powstania układ urbanistyczny, regularny rynek o wymiarach 100 x 100 metrów z ratuszem i tzw. Kamienicami Ormiańskimi (w mieście osiedliła się liczna wspólnota ormiańska) oraz fragmenty umocnień obronnych wraz pochodzącymi z okresu zaboru rosyjskiego nadszańcami.

 

Pierwszy "Pan na Zamościu" Jan Zamoyski zlecił zaprojektowanie miasta architektowi Bernardo Morando, który nawiązał do koncepcji antropomorficznych. Głową jest pałac Zamoyskich, kręgosłupem ulica Grodzka, ramiona to ulice poprzeczne. Trzy rynki to organy wewnętrzne. Bastiony to ręce i nogi służące do obrony. Układ ten przetrwał do dzisiaj w stanie praktycznie nie zmienionym. To on stanowi główną atrakcję dla odwiedzających licznie Zamość urbanistów i architektów, jest dowodem jak starano się zrealizować koncepcję miasta idealnego.

 

Niestety, rosyjski zaborca w 1866 roku wysadził większość umocnień obronnych, które wcześniej poważnie rozbudował. Pozostał jedynie szaniec VII z fragmentem murów oraz dwa nadszańce, dające nam wyobrażenie o potędze umocnień. W jednym z nadszańców władze rosyjskie utworzyły więzienie, w którym był więziony Walerian Łukasiński.

 

Ponadto na uwagę zasługują: Ratusz z pięknymi schodami wachlarzowymi, Arsenał (w nim muzeum), Muzeum Zamojskie w Kamienicach Ormiańskich, Katedra wraz z dzwonnicą pełniącą funkcję wieży widokowej.

 

Synagoga w Zamościu została wybudowana w 1620 roku. W drugiej połowie XVII wieku dobudowano dwa parterowe babińce. W XVIII wieku dodano przedsionek łączący synagogę z domem kahalnym. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali synagogę, urządzając w jej wnętrzu warsztaty stolarskie. W latach 60-tych XX wieku przeprowadzono prace remontowe, które ukończono w 1967 roku przeznaczając budynek pod bibliotekę. W trakcie remontu odbudowano zniszczony przez Niemców babiniec północny oraz dokonano rekonstrukcji attyki, którą rozebrano jeszcze w XVIII wieku.

 

Nowy cmentarz żydowski w Zamościu został założony w 1907 roku. Ostatni znany pochówek odbył się w 1941 roku. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz. Na powierzchni 0,1 hektara zachowały się fragmenty licznych uszkodzonych nagrobków. W 1950 roku wybudowano lapidarium zwieńczone tablicą z napisem: "Nie zabijaj".

 

Najstarsza zachowana tablica nagrobna pochodzi z 1934 roku.

 

W 1992 r. Stare Miasto w Zamościu stanowiące przykład renesansowej zabudowy miejskiej zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

 

Hotele, noclegi

 

Zamość posiada dobrą bazę noclegową, dostosowaną zarówno do potrzeb wymagającego turysty indywidualnego, jak i turystyki zorganizowanej.

 

 

 

 

 

Herb Zamościa

 

Ocalałe fragmenty fortyfikacji Zamościa

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamo%C5%9B%C4%87
 

Ratusz na Rynku Wielkim. Po prawej stronie Kamienice Ormiańskie

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamo%C5%9B%C4%87
 

Katedra w Zamościu

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamo%C5%9B%C4%87

 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Komentarze

ja  data wpisu:  2010-01-02 20:00:36
jest to cudowne miasto

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych