Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Rypin

Rypin - Miasto powiatowe we wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego.
Położone na szlaku wiodącym z Kujaw na Warmię i z Pomorza na Mazowsze. Leży w północno-wschodniej części historycznej ziemi dobrzyńskiej nad rzeką Rypienicą - dopływem Drwęcy. Geograficznie obszar otaczający Rypin należy do Pojezierza Dobrzyńskiego. Ze względu na duże skupiska jezior na południowym zachodzie, okolice nazywane są Szwajcarią Dobrzyńską.

 

 Historia

 

Rypin jest jednym z najstarszych polskich miast. Pierwsze informacje o nim pochodzą z 1065 r. Już w XI w. miasto stało się stolicą odrębnej jednostki terytorialnej, zwanej kasztelanią, a od XIV w. – powiatu. W ciągu tysiąclecia swych dziejów Rypin czterokrotnie pozbawiany był swej pozycji miasta stołecznego północnej części ziemi dobrzyńskiej. Dochodziło do tego z różnych przyczyn w latach 1236-1300 (rozbicie dzielnicowe), 1797-1866 (zabory), 1916-1918 (I wojna światowa), 1975-1998 (po gierkowskiej reformie administracyjnej).

 

Pierwotny gród rypiński zlokalizowany był na terenie obecnej wsi Starorypin i wielokrotnie padał ofiarą najazdów plemion bałtyckich (Prusów i Litwinów), a od końca XIII w. – Krzyżaków. Do całkowitej ruiny doprowadził miasto najazd krzyżacki z 1329 r. Odbudowa miasta nastąpiła już na nowym, łatwiejszym do obrony, miejscu. Centrum nowego Rypina stało się wzgórze nad Rypienicą, w pobliżu jeziora (obecnie ulice: Rynek, Jana Pawła II, Gdańska, Kilińskiego, 21 stycznia). Przywilej lokacyjny dla Rypina odnowił 24 czerwca 1345 r. Władysław, książę dobrzyński. W XIV wieku Rypin był otoczony murami obronnymi z dwiema bramami – basztami, sierpecką na południu i drugą – przed mostem na Rypienicy. W mieście znajdował się kościół św. Trójcy i, nieopodal, zamek. W okresie XIVXV w. Rypin trzykrotnie trafiał w ręce krzyżackie. Dopiero po II pokoju toruńskim (1466) miasto – wraz z całą ziemią dobrzyńską – wróciło do Rzeczypospolitej. Spokojny rozwój trwał do XVII w., gdy najazdy szwedzkie zrujnowały Rypin, tak jak wiele innych miast. Nie oszczędziła go także wojna północna z lat 1700-1721. Ponownie miasto odżyło po tych wydarzeniach ok. połowy XVIII w. Niewątpliwy wpływ na to miało osiedlanie się Żydów, którzy rozwijali miejscową gospodarkę.

 

Po II rozbiorze Polski, w 1793 r., Rypin znalazł się w granicach państwa pruskiego, by w 1807 r. trafić do utworzonego przez Napoleona Księstwa Warszawskiego, a po kongresie wiedeńskim – do Królestwa Polskiego. Dopiero po upadku powstania listopadowego miasto znalazło się pod berłem cara Rosji.

 

W XIX w. w Rypinie i okolicach miało miejsce wiele zdarzeń, znanych w skali historii Polski: wyjście wojsk polskich generała Macieja Rybińskiego po upadku powstania listopadowego, początki tzw. partyzantki Zaliwskiego w 1833 r. czy też wydarzenia powstania styczniowego i ostatnich tygodni życia jednego z jego przywódców – gen. Zygmunta Padlewskiego. W czasie I wojny światowej, od 1915 r. Rypin znajdował się pod władzą niemiecką. Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. doprowadziło do wyzwolenia spod niemieckiej okupacji. W Rypinie odrodziły się polskie władze lokalne, a od stycznia 1919 r. gród nad Rypienicą ponownie stał się stolicą powiatu, będącego częścią województwa warszawskiego.

 

Okres II Rzeczypospolitej był czasem rozkwitu miasta. Rozbudowano infrastrukturę: szpital św. Marcina (obecnie dra Franciszka Dłutka), Szkoła Podstawowa im. J. Piłsudskiego (obecnie SP nr 1), gimnazjum (obecnie Zespół Szkół nr 1 im. ks. Czesława Lissowskiego), stadion miejski (obecnie boisko Gimnazjum im. Józefa Wybickiego). Rozwijała się gospodarka, powstały: Spółdzielnia Mleczarska ROTR, Bank Spółdzielczy, Spółdzielczy Młyn Rolniczy. Swoje struktury miały w Rypinie liczne organizacje ogólnopolskie i stowarzyszenia lokalne. Działo się to wszystko w warunkach wielonarodowości i wielokulturowości miasta, co obrazują świątynie w nim istniejące: kościół katolicki św. Trójcy, kościół ewangelicko-augsburski, synagoga, cerkiew prawosławna. W 1928 r. Rypin wizytował prezydent RP Ignacy Mościcki.

 

Do ludzi, którzy zapisali się w historii miasta należą: burmistrz Józef Budzanowski, księża Czesław Lissowski i Stanisław Gogolewski, działacze gospodarczy Władysław Żochowski, Jan Rudowski, Kazimierz Gorczyński oraz znany historyk, poseł na Sejm RP IV i V kadencji prof. Mirosław Krajewski.

 

II wojna światowa, a szczególnie jej początek i koniec, to okres bardzo dramatyczny dla miasta i jego mieszkańców. Już we wrześniu 1939 na Rypin spadły bomby, ale najgorsze wydarzyło się później, gdy setki mieszkańców miasta i powiatu poddano akcji eksterminacyjnej. Rypiński "Dom Kaźni" stał się miejscem męczeńskiej śmierci nauczycieli, księży, urzędników, ziemian, Żydów, a lasek w Rusinowie k/Rypina i las w Raku k/Skrwilna – ich zbiorową mogiłą. Mimo tych represji, od wiosny 1940 działał w Rypinie i okolicach ruch oporu Polskiego Państwa Podziemnego i jego formacji zbrojnych: Związku Walki Zbrojnej, a później Armii Krajowej. W styczniu 1945 Niemcy opuścili Rypin i w mieście powstały struktury przyszłej władzy komunistycznej. Wielu mieszkańców, związanych z ruchem oporu, zostało wywiezionych na wschód lub osadzonych w specjalnych obozach. W okolicach Rypina do 1947-48 roku działały resztki oddziałów poakowskich.

 

Okres PRL to dla Rypina czas, gdy miasto do 1975 roku było stolicą powiatu i wtedy lokowano w nim ważne inwestycje, np. Fabrykę Akcesoriów Meblowych, Zespół Szkół Ekonomicznych, rozbudowano Szpital Powiatowy. Po likwidacji powiatów Rypin stracił na znaczeniu i w systemie centralnego planowania zmniejszył się napływ środków inwestycyjnych.

 

Ważnym wydarzeniem było powołanie w 1982 r., przez biskupa płockiego, drugiej parafii rzymskokatolickiej. W 1990 r. poświęcono nowy kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego (parafia św. Stanisława Kostki).

 

Upadek komunizmu w 1989 r., powstanie III Rzeczypospolitej i odrodzenie prawdziwego samorządu terytorialnego, gminnego w 1990 r. i powiatowego w 1998 r., stworzyły nowe szanse rozwoju miasta.

 

Turystyka, sport, kultura

 

Rypin posiada dobrze rozwiniętą bazę noclegową, gastronomiczną i rekreacyjno-sportową. Turyści mogą zwiedzić Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej, pracownię witraży Elżbiety, Andrzeja i Bartosza Bednarskich, miejsca historyczne oraz zabytki architektoniczne. Centrum rekreacyjno-sportowe, jakim jest Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, organizuje wypoczynek oraz umożliwia uprawianie wielu ciekawych dyscyplin sportowych. Przez cały rok dla amatorów filmów dostępne jest kino "Bałtyk". Uczestniczyć można w uroczystościach, imprezach, festiwalach, których w Rypnie nie brakuje, zwłaszcza w sezonie letnim.

 

Zabytki i atrakcje turystyczne w Rypinie

 

  • Kościół rzymskokatolicki pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa parafii św. Stanisława Kostki. Wewnątrz kościoła znajduje się witraż o powierzchni 212 m² przedstawiający Ostatnią Wieczerzę. Jest to jeden z największych sakralnych witraży w Europie. W bocznej nawie kościoła znajduje się nowy witraż o tej samej wielkości, co witraż główny. Przedstawia abstrakcyjna wizję stworzenia świata. W przyszłości w oknie świątyni pojawi się kolejny, trzeci z kolei witraż.
  • Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy. Wzniesiony został w 1355 r. z fundacji książąt dobrzyńskich Bolesława i Władysława. Zbudowany jest w stylu gotyckim. Szczyty i kruchta zachodnia to styl neogotycki. Świątynia jest murowana, w cegłach widoczne są liczne wgłębienia (wyżłobione palcami przez pątników w ramach pokuty). Od zachodu znajduje się neogotycka kruchta. Wnętrze nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Kościół był odnawiany po raz ostatni w 1995 r.
  • Kościół ewangelicko-augsburski. Wybudowany w 1888 r. w tzw. Grodzie Templariuszy. Neogotycki, wykonany według projektu Stappelmanna. Wnętrze kościoła zdobi bogata polichromia, rzeźbiona ambona i trzyczęściowy ołtarz. Wyposażony jest w stylowe ławki i empory. Wieżę zdobi zegar sprowadzony z Pragi w 1911 r.
  • Kaplica pod wezwaniem św. Barbary. Zbudowana w 1780 r. Drewniana konstrukcja zrębowa na podmurówce kamiennej. Dach wielopołaciowy kryty gontem, na nim wieżyczka zwieńczona daszkiem namiotowym. Ostatnimi czasy odkryto i odrestaurowano polichromie.
  • W Rypinie można zobaczyć kamieniczki z przełomu XIX i XX w., charakterystyczny prostokątny rynek, na którym usytuowany jest obelisk upamiętniający nadanie praw miejskich w 1365 r.

 

Przeglądy twórczości artystycznej, imprezy estradowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych, spektakle teatralne, wystawy i wernisaże artystów plastyków znanych w kraju i za granicą, a także twórców lokalnych, wykłady i odczyty – wszystko to składa się na wizerunek kulturalnej działalności Rypina. Miejski Ośrodek Kultury sprawuje opiekę nad zespołami muzycznymi: "Red Rain", "the Wonders", "Symmetry", "Rokers Band", wokalistami, orkiestrą dętą, kabaretem, kapelą "Sami Swoi" i grupą wokalną "Walentynki". W placówce działają dwa chóry: "Belcanto" i "Srebrny włos" oraz teatry amatorskie: "Teatr Poezji" i teatr młodzieżowy "Alibi". Od 32 lat MOK jest organizatorem Ogólnopolskiego Przeglądu Teatrów Amatorskich "Rypińska Wiosna Teatralna" oraz Ogólnopolskiego Dziecięcego Festiwalu Country. Organizuje wystawy i wernisaże twórców lokalnych i ogólnopolskich.

 

Miasto oferuje turystom przejazd, nocleg w jednym z trzech obiektów noclegowych. Jednym z nich jest hotelik przy Miejskim Ośrodku Sportu i Rekreacji. Położony jest on niedaleko centrum miasta. Dojazd do obiektu prowadzi z głównej drogi powiatowej Rypin – Lipno. Jest najbardziej charakterystycznym obiektem, ponieważ otoczony jest parkiem miejskim i znajduje się na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Oferuje gościom 22 miejsca noclegowe, parking, bufet z małą gastronomią, świetlicę, siłownię oraz miejsce do grillowania MOSiR jest bogaty w infrastrukturę rekreacyjną. Posiada m.in. boisko do małych gier, bieżnie, cztery ziemne korty tenisowe, trzy płyty trawiaste do piłki nożnej, strzelnicę sportową, boisko do plażowej piłki siatkowej i nożnej, koszykówki. Działają przy nim: sekcja kulturystyczna, sekcja brydża sportowego oraz Rypiński Klub Sportowy "Lech". Ośrodek oferuje swoim gościom różnorodne formy wypoczynku i rekreacji. Dla dzieci i młodzieży dużą atrakcją jest zwierzyniec, plac zabaw, dorośli wypocząć mogą przy grillu nad oczkiem wodnym. W przyszłym roku pojawią się nowe tereny rekreacyjne o łącznej powierzchni 4,5 ha. Następnym obiektem jest pensjonat położony w nowszej części miasta niedaleko drogi powiatowej Rypin – Brodnica. Oferuje 17 miejsc noclegowych w pokojach 1, 2, 3 i 6-osobowych. Ponadto małą gastronomią. Kolejnym obiektem jest Motel zlokalizowany przy drodze powiatowej Rypin – Lipno znajdujący się w jednym kompleksie ze stacją benzynową. Motel oferuje 17 miejsc noclegowych. Dysponuje kilkoma pokojami o wysokim standardzie wyposażenia.

 

Niedaleko Rypina ulokowane są ośrodki wypoczynkowe:

 

  • Ośrodek szkoleniowo – wypoczynkowy ZHP w Urszulewie 16 km od Rypina. Ośrodek oferuje 120 miejsc noclegowych w domkach 2- i 7-osobowych, sieć restauracyjno-rozrywkową i zaplecze socjalne. Oferuje również pola namiotowe i stanice wodne, co stwarza dogodne warunki do uprawiania sportów wodnych. Ośrodek ten zapracował sobie na renomę i uznanie u gości z całego kraju, a zwłaszcza gości z Warszawy i okolic.
  • Ośrodek rekreacyjny "Sitnica" – położony jest 8 km od Rypina. Oferuje swoim gościom 120 miejsc noclegowych w domkach 4 osobowych. Dysponuje polem namiotowym, siecią restauracyjno-rozrywkową oraz zapleczem socjalnym. Ośrodek ten zapracował na uznanie swoich gości i co roku cieszy się maksymalnym obłożeniem.

 

 

 

 

 

Herb Rypina

 

Kościół Świętej Trójcy w Rypinie

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Rypin
 
 
 
 
 
 
 
 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Komentarze

sssss  data wpisu:  2008-11-30 16:40:09
mi chodzi w jakim zaborze znajdowało sie wierzchucino?
sssss  data wpisu:  2008-11-30 16:38:52
mi chodzi w jakim zaborze
:(  data wpisu:  2007-06-07 16:42:53
Napiszcie coś o wybitnych Rypinianach!!!

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych