Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Pisz

Pisz (niem. Johannisburg, dawniej Jańsbork albo Jansbork) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pisz, położone w południowo-wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, nad jeziorem Roś i nad wypływającą z niego rzeką Pisą. Miasto otacza Puszcza Piska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. suwalskiego.

 

Do 1945 r. Johannisburg, dawna polska nazwa Jańsbork. Podczas II wojny światowej zniszczony niemal w 70%. Po wojnie odbudowany.

 

Gmina Pisz jest największą obszarowo gminą w Polsce - 635 km2. Około 2/3 jeziora Śniardwy leży w jej granicach.

 

Historia

 

  • 1345 - wzniesienie zamku obronnego na prawym brzegu rzeki Pisy,
  • 1361 - oblężenie i spalenie zamku przez księcia litewskiego Kiejstuta,
  • 1366 - ponowny szturm i zburzenie zamku przez Litwinów,
  • 1367 - załozenie osady w okolicy zamku i nadanie jej praw bartnych,
  • 1422 - początek planowego osadnictwa na terenie powiatu piskiego,
  • 1449 - wzniesienie kościoła i szkoły, zbudowanie mostu zwodzonego na Pisie,
  • 1451 - pobyt w Piszu wielkiego mistrza Ludwika von Erlichshausena,
  • 1455 - powstanie chłopskie, zajęcie zamku piskiego przez powstańców,
  • 1519 - ostatnia wojna polsko-krzyżacka; zajęcie zamku przez oddział polski pod dowództwem Jerzego Talfusa,
  • 1639 - pobyt w Piszu króla polskiego Władysława IV,
  • 1645 - Pisz otrzymał prawa miejskie nadane przez elektora Fryderyka Wilhelma,
  • 1656-57 - częściowe zniszczenie Ziemi Piskiej przez Tatarów,
  • 1665 - synod ariański w Kotle,
  • 1698 - konferencja na zamku piskim króla Augusta II i elektora brandenburskiego Fryderyka I Hohenzollerna,
  • 1709-11 - epidemia dżumy (w Piszu zostało przy życiu 14 mieszkańców),
  • 1709 i 1734 - pobyt w Piszu króla Stanisława Leszczyńskiego,
  • 1794 - działania wojenne związane z powstaniem kościuszkowskim,
  • 1803 - rozwiazanie parafii ariańskiej w Kosinowie,
  • 1805 - powstanie zakładu hutniczego przerobu rudy w Wądołku,
  • 1809-14 - okres wojen napoleońskich (ograbienie miasta i okolic),
  • 1813 - pobyt w Piszu cara Aleksandra I,
  • 1814 - uruchomienie żeglugi z Pisza do Rynu i Gdańska,
  • 1830 - organizowanie się ochotniczych oddziałów wojskowych na terenie Ziemi Piskiej wspierających powstanie listopadowe w Polsce,
  • 1843 - odbudowa zniszczonego kościoła w Piszu,
  • 1856 - powstanie w Piszu straży pożarnej,
  • 1863 - udział mieszkańców Ziemi Piskiej w powstaniu styczniowym,
  • 1900 - budowa ratusza,
  • 1903 - oddanie do użytku cegielni silikatowej,
  • 1907 - założenie wodociągu i gazowni,
  • 1908 - otwarcie szpitala powiatowego,
  • 1913 - powstanie rzeźni miejskiej,
  • 1925 - zbudowanie podstacji elektrowni,
  • 1933 - przeprowadzenie generalnego remontu kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela,
  • 24/25 I 1945 - zajęcie Pisza przez żołnierzy Armii Czerwonej z 307 dywizji piechoty dowodzonej przez generała majora B. Dołmatowa,
  • 1945
    • przeniesienie siedziby starostwa z Białej Piskiej do Pisza,
    • otwarcie szkoły podstawowej,
    • uruchomienie elektrowni i poczty,
    • powołanie Urzędu Ziemskiego,
    • powołanie spisu powszechnego (w powiecie mieszkało 700 osób),
    • powstał PSS "Osadnik w Piszu",

 

W Piszu urodziło się dwóch wybitnych ludzi: Jerzy Pisański (XVIIIw), uczony, autor pierwszej historii Prus, i Gustaw Gizewiusz (XIXw), wybitny działacz mazurski, autor głośnej pracy "Polska kwestia językowa w Prusach", współredaktor dwóch gazet wychodzących w języku polskim na Mazurach.

 

Zabytki

 

Pisz nie obfituje w zabytki. Częste pożary i wojny, które nawiedzały miasto, zmiotły z powierzchni ziemi budowle wzniesione w dawnych wiekach.

 

Najstarszym zabytkiem jest wieża kościoła pod wezwaniem św. Jana; odbudowana po pożarze z 1694 roku przetrwała w mało zmienionej formie. Na uwagę zasługują ściany z ryglówki wzniesione w 1737 roku. Wieża jest murowana i otynkowana; składa się z trzech kondygnacji z otworem wejściowym na osi, zamykającym się półkoliście. Dach wieży, namiotowy, przechodzi w latarnię ośmioboczną. Na niej znajduje się zegar, a od 1739 roku krzyż. Hełm wieży pochodzi z czasów późniejszych. Sam kościół, wzniesiony w ostatnich latach XVII wieku, został przebudowany w 1843 roku.

 

We wnętrzu kościoła zachował się ołtarz główny z okresu późnego renesansu, odnowiony w 1696 roku oraz barokowa ambona pochodząca z 1701 roku. Z XVII wieku pochodzą: krucyfiks drewniany, polichromowany, polichromowany pelikan oraz chrzcielnica.

 

W mieście obejrzeć można ślady po byłym zamku krzyżackim przy ul. Gizewiusza. Z dawnej zabudowy miejskiej zachowały się trzy domy w stylu barokowym: parterowy przy ulicy Rybackiej 8 oraz piętrowe przy Lipowej 5 i 22 (stara numeracja). Dom przy ulicy Rybackiej pochodzi z XVIII wieku, a domy przy ulicy Lipowej z XIX wieku. Wszystkie są murowane, otynkowane, założone na planie prostokąta, dwudzielne.

 

Zabytkowe domy przy ulicy Rybackiej oznaczone numerami: 9, 12, 13, 15, 16, 17, 18 i 30 pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. Wszystkie są parterowe, murowane, tynkowane, założone na planie prostokąta.

 

Przy Placu Daszyńskiego, z bogatej niegdyś secesyjnej zabudowy miasta pozostały jedynie dwa zabytkowe budynki (nr 8 i 14). Do rejestru zabytków wpisano ratusz neogotycki i stojący obok budynek w tym samym stylu. Wzniesiono je w 1900 roku za pieniądze pochodzące z kontrybucji po wygranej wojnie z Francją w 1871 roku. Mieści się w nim między innymi Muzeum Ziemi Piskiej, Starostwio Powiatowe i Urząd Stanu Cywilnego.

 

Na zapleczu ratusza znajduje się neogotycka baszta. Obok na skwerku wystawiona została tzw. Kamienna Baba - pamiątka pozostawiona przez Prusów, a odnaleziona w pobliskich Wejsunach w 1872 r. Obelisk z różowawego głazu (140 cm wys.), z niewyraźnie zarysowaną twarzą, przedstawia prawdopodobnie jakiegoś staropruskiego boga. Niedaleko Placu Daszyńskiego znajduje się kościół ewangelicko-augsburski.

 

 

 

 

 

Herb Pisza

 

Pisz - Ratusz

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Pisz
 

Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Pisz
 

Baszta

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Pisz

 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Pisz - przykładowe kwatery i noclegi

Komentarze

Do tego artykułu nie napisano jeszcze komentarzy.

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych