Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Lublin

Lublin  - miasto we wschodniej Polsce, stolica województwa lubelskiego, położone na Wyżynie Lubelskiej, nad rzeką Bystrzycą - lewobrzeżnym dopływem Wieprza. Jest to dziewiąte miasto w kraju pod względem liczby mieszkańców i zarazem największe po wschodniej stronie Wisły. Na terenie miasta do Bystrzycy wpadają dwie strugi: Czerniejówka i Czechówka.

  

Przyroda

 

W swoich granicach Lublin posiada trzy lasy: największy Las Dąbrowa położony przy zbudowanym w 1974 roku sztucznym zbiorniku zwanym Zalewem Zemborzyckim, Stary Gaj położony na zachodzie miasta (jego częścią jest rezerwat brzozy czarnej w podlubelskim Stasinie Polnym) i najdalej na południe wysunięty Las Prawiedniki. W Lublinie znajduje się także kilka parków. Najstarszy z nich Ogród Saski (nazwa od 1860 na wzór warszawski) położony przy al. Racławickich został założony w 1837 r. na pięknie pofałdowanych terenach należących do lubelskich dominikanów. Pracami nad jego powstaniem kierował Feliks Łodzia Bieczyński. Początkowo ogrodzony i ekskluzywny, jednak na początku XX w. pod presją społeczną stał się ogólnie dostępny. Drugim pod względem wieku parkiem w mieście jest Park Bronowicki na dawnej rogatce zamojskiej. Obecnie zaniedbany. Po drugiej wonie światowej na podmokłych terenach nad bystrzycą stworzono Park Ludowy. Na jego terenie znajdują się obecnie Lubelskie Targi Wschodnie.

 

Topografia

 

W centrum miasta znajdują się najstarsze dzielnice Lublina - Stare Miasto, Śródmieście (funkcje głównie turystyczne, handlowe i usługowe), Wieniawa i Czwartek (funkcje mieszkalne). Dookoła rozciągają się nowsze osiedla, budowane głównie w latach 1945-1989 - na północy jedne z największych osiedli mieszkaniowych - Czechów i Kalinowszczyzna, na południu - Czuby i osiedla Lubelskiej Spółdzielni Mieszkaniowej (położone wzdłuż ul. Zana, która w połowie lat 90. otrzymała funkcję alternatywnego centrum miasta), na wschodzie - Tatary i Bronowice. Na południu w bezpośrednim sąsiedztwie Zalewu Zemborzyckiego wybudowano Osiedle Nałkowskich. Najdalej wysunięte na wschód jest lubelskie osiedle Felin, znacznie oddalone od centrum miasta. Oprócz bloków mieszkalnych, mieści się tam część budynków Akademii Rolniczej i gospodarstwo hodowlane uczelni. W planach jest stworzenie tam parku technologicznego.

 

Przemysł skupia się głównie w części północno-wschodniej miasta (Zadębie, Majdan Tatarski) oraz w okolicach dworca kolejowego (na południu).

 

Osiedla domków jednorodzinnych (Zimne Doły, Ponikwoda, Osiedle Świt, Szerokie,Sławinek, Sławin, Botanik, Węglin, Konstantynów, Dziesiąta, Abramowice, Zemborzyce) przeplatają się wśród osiedli bloków mieszkalnych.

 

Tereny rekreacyjne skupiają się wokół Zalewu Zemborzyckiego i Starego Lasu.

 

Zwarty obszar stanowi teren Miasteczka Akademickiego UMCS wraz z przyległymi terenami innych lubelskich uczelni (KUL i Akademii Rolniczej. Około kilometr dalej znajduje się miasteczko Politechniki).

 

Historia

 

Lublin jest jednym z najstarszych miejsc osadnictwa w Polsce. Początki osadnictwa na terenie miasta sięgają VI wieku, kiedy to rozwinęła się osada położona na wzgórzu Czwartek (nazwa zapewne pochodzi od dnia targowego), która potem rozprzestrzeniła się na sąsiednie wzgórza - zamkowe, staromiejskie, grodzisko (stary kirkut), żmigród, białkowskie. Na zamkowym wzgórzu w wieku X powstała budowla obronna, drewniana, potem murowana, która w XII w. zyskała miano kasztelanii. Nieopodal na wzgórzu Staromiejskim powstało miasto. Najstarszy kościół lubelski p.w. Michała Archanioła miał (według legendy) wybudować w 1282 r. książę Leszek Czarny wracający ze zwycięskiej wyprawy na Jaćwingów. Kościół został rozebrany w XIX w. Po raz pierwszy wymieniany na piśmie w 1198 r., prawa miejskie na prawie magdeburskim Lublin uzyskał za panowania Władysława Łokietka w 1317 roku. W 1341 r. Kazimierz III Wielki odniósł pod Lublinem zwycięstwo nad Tatarami, a rok później wydał miastu kolejny przywilej lokacyjny, tzw. regulacyjny, na mocy którego miasto otoczono murami. W 1474 r. Kazimierz Jagiellończyk ustanowił tu stolicę nowopowstałego województwa lubelskiego, wyodrębnionego z województwa sandomierskiego. W wiekach XV-XVI miasto przeżywało rozkwit dzięki szlakowi handlowemu znad Morza Czarnego na zachód Europy, czego efektem jest piękna lubelska starówka. W 1569 r. W Lublinie zawarto unię lubelską. W połowie XVII w. Lublin uległ zniszczeniu w wyniku wojen (najazdy kozackie, potop szwedzki) oraz epidemii (5 tys. ofiar dżumy w 1630 r.). W XVI i XVIIw. był tu główny ośrodek reformacji. Działała tu jedna z ważniejszych gmin braci polskich, której przedstawicielem był Jan Niemojewski, a ministrem zboru Marcin Czechowic. W Lublinie działał także zbór kalwiński, w którym kaznodzieją był m.in. Krzysztof Kraiński. W mieście w XVI w. pracowała już drukarnia żydowska, od ok. 1630 drukarnia polska, a od 1687 drukarnia jezuicka. W XVII wieku na fali ogólnopolskich konfliktów narodowościowych i gospodarczego zastoju upadają słynne jarmarki lubelskie. Na skutek wojen i rewolt kozackich (1648 - 50) z miasta emigruje większość kupców z Europy. W 1655 Lublin zostaje splądrowany przez wojska rosyjsko - kozackie, szczególnie ucierpiała w tym czasie dzielnica żydowska. W 1656 miasto łupią Szwedzi dopełniając aktu zniszczeń lubelskiej zabudowy i dziesiątkując populację. W 1686 roku zaczęto grać Hejnał Miasta Lublina. Kolejne lata przyczyniają się do dalszego upadku miasta głównie za sprawa trwającej wojny północnej (początek XVIII w.). W 1703 roku August II nadaje miastu przywilej zrównujący je w prawach do miasta Krakowa. Po wojnach północnych następuje okres rozbudowy miasta, głównie siedzib magnackich i dóbr kościelnych. Kształtuje się oblicze dzisiejszego Krakowskiego Przedmieścia i pl. Litewskiego jednak wciąż zabudowa miasta prezentuje się ubogo. Podczas polskiego oświecenia (1780) powstaje fundacja "Boni Ordinis" doprowadzając swym działaniem do restauracji kamienic miejskich i wybrukowania ulic, oraz odnowy ratusza. W 1788 r., po 100 latach, odrodził się ruch protestancki, czego wyrazem była budowa kościóła św. Trójcy istniejącego do dzisiaj. Po ogłoszeniu Konstytucji 3 Maja, przyjętej z entuzjazmem w mieście, Lublin posiadł swego pierwszego prezydenta - pana Teodora Gruell-Gretza, niezwykle zasłużonego rozwojowi miasta. W 1792 r. na rozkaz carycy Rosji Katarzyny II miasto zajęły wojska rosyjskie, kończąc okres krótkotrwałej prosperity. Po trzecim rozbiorze w 1795 miasto znalazło się pod panowaniem Austrii. W 1809 r. miasto zostało włączone do Księstwa Warszawskiego. W 1815 znalazło się w Królestwie Kongresowym w zaborze rosyjskim, w 1837 zostało stolicą guberni. Ludność miasta w 1873 wynosiła 28,9 tys. , a w 1897 wzrosła do 50,2 tys. W 1877 zbudowano pierwsze połączenie kolejowe. Podczas I wojny światowej rosyjski odwrót i zajęcie miasta przez wojska niemieckie i austro-węgierskie w lecie 1915 ostatecznie zakończyło rosyjskie rządy w mieście.

 

W 1918 r. założono Katolicki Uniwersytet Lubelski. Od listopada 1918 miasto ponownie znalazło się w niepodległej Polsce, ponownie stało się stolicą województwa. W 1939 liczy 120 tys mieszkańców. Od września 1939 do lipca 1944 miasto pod okupacją niemiecką. W czasie okupacji Niemcy utworzyli tu obóz koncentracyjny - Majdanek oraz getto dla ludności żydowskiej. Podczas Holokaustu zginęło około 40 tys. lubelskich Żydów, stanowiących przed 1939 ponad 1/3 ludności miasta. Zniknęło także całe tzw. Miasto Żydowskie, kompleks budynków wokół zamku, czyli 3/4 zabudowań staromiejskich i cała dzielnica Wieniawa, zamieszkała głównie przez Żydów. Ucierpiały także cmentarze żydowskie - na Wieniawie został całkowicie zdewastowany, oraz nowy cmentarz przy ul. Walecznych. Od 23 lipca 1944 przez następne 164 dni Lublin pełnił rolę stolicy komunistycznej Polski.

 

W okresie PRL nastąpił gwałtowny rozwój miasta. W 1944 powstał Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Zbudowano szereg zakładów przemysłowych, między innymi Fabrykę Samochodów Ciężarowych (FSC) i fabrykę helikopterów w pobliskim Świdniku (WSK PZL Świdnik). Do 1989 ludność miasta wzrosła ponad trzykrotnie w porównaniu do ludności przed 1939.

 

W lipcu 1980 w Lublinie i Świdniku miały miejsce pierwsze wielkie strajki robotnicze, które były zapowiedzią strajków na Wybrzeżu w sierpniu 1980 prowadzących do założenia Solidarności.

 

Od 2001 roku Lublin ma swoje miasto bliźniacze, jedyne o tej samej nazwie poza granicami Polski - Lublin w stanie Wisconsin, w USA.

 

Zabytki

 

  • Brama Krakowska - brama wjazdowa na Stare Miasto, pozostałość murów obronnych z XIV wieku; zbudowana w stylu gotyckim, w XVIII wieku nadano jej rys barokowy. Niegdyś grano z niej Hejnał Miasta Lublina
  • Brama Grodzka - pierwotnie brama w murach miejskich, pod koniec XVIII wieku przebudowana wg projektu Dominika Merliniego na kamienicę z drogą prowadzącą ze Starego Miasta na zamek, obecny jej kształt pochodzi z XVIII wieku, aż do wojny łączyła Stare Miasto z dzielnicą żydowską.
  • Zamek z Kaplicą Zamkową - pierwotnie zbudowany w XII wieku, w XIII wieku dobudowano do niego romański donżon (wieżę mieszkalno-obronną), wielokrotnie przebudowywany, podczas okupacji niemieckiej mieściło się tam więzienie, później na takie same cele Zamek zaadaptowało NKWD, dopiero w połowie lat 50. XX wieku powstało tu muzeum. Kaplica zamkowa pw. św. Trójcy wybudowana jako fundacja Kazimierza Wielkiego to jeden z najcenniejszych zabytków w Polsce, pokryty rusko - bizantyjskimi freskami z 1418 roku, powstałymi na zamówienie Władysława Jagiełły.
  • Archikatedra - pierwotnie kościół jezuitów, zbudowany w latach 1586-1604, jeden z najstarszych barokowych kościołów poza Włochami, pierwszy rozpoczęty kościół barokowy w Polsce. Projektowany był przez Giovanniego Marię Barnardoniego i Giuseppe Brizio, architektów jezuickich. Po pożarze w 1752 roku przebudowany na późnobarokowy wg projektu jezuity Franciszka Koźmińskiego, w 1757-8 roku sklepienia pokryte freskami przez Józefa Mayera. Z wystroju XVII wieku zachował się wielki ołtarz, obrazy Franciszka Lekszyckiego, kompletny wystrój kaplicy Olelkowiczów-Słuckich ze stiukami przypisywanymi Janowi Baptyście Falconiemu oraz nagrobek Marcina Leśniowolskiego. Pozostałe elementy wystroju (malowidła, ołtarze, liczne obrazy, nagrobki) pochodzą z okresu odbudowy po pożarze w 1752 roku. Ponadto w kościele znajduje się gotycka chrzcielnica i epitafium poety Sebastiana Klonowica, przeniesione z rozebranego w XIX wieku kościoła farnego.
  • Kościół Dominikanów - zbudowany w XIV wieku, obecny kształt zyskał po przebudowie w końcu XVI wieku (po katastrofalnym pożarze w roku 1575), z wyposażeniem w większości z II. poł. XVIII w. Przy kościele znajduje się 11 kaplic, z których najważniejsze to: kaplica Firlejów (ze sklepieniem w tzw. typie lubelskim) oraz symetryczna do niej kaplica Ossolińskich, na przedłużeniu prezbiterium kaplica Tyszkiewiczów (Św. Krzyża) z poł. XVII wieku, z monumentalnym freskiem przedstawiającym Sąd Ostateczny w kopule i stiukami Jana Batysty Falconiego oraz najmłodsza - MB Paryskiej z I. poł. XVIII w. Wewnątrz jednej z mniejszych kaplic (Szaniawskich) znajduje się pokaźny obraz przedstawiający pożar Lublina w 1719 roku. W kościele tym do kradzieży w 1991 roku przechowywana była jedna z największych na świecie relikwii Krzyża Św., najprawdopodobniej znajdująca się wcześniej kolejno w Jerozolimie, Konstantynopolu i Kijowie, a która do Lublina dotarła ok. 1420 roku.
  • Kościół Bernardynów - pierwotnie późnogotycki, zbudowany w końcu XV wieku, przebudowany w latach 1602-1607 w tzw. typie lubelskim przez Jakuba Balina.
  • Kościół Bernardynek, obecnie Jezuitów - wzniesiony ok. poł. XVII wieku, przebudowany w poł. XVIII po pożarze, wewnątrz malowidła i liczne obrazy z XVII-XVIII wieku.
  • Kościół Św. Ducha - pierwotnie szpitalny, zbudowany w 1419 roku w stylu gotyckim, później wielokrotnie przebudowany, zwłaszcza w XVII wieku w tzw. typie lubelskim. Znajduje się w nim zespół ołtarzy późnobarokowych, otoczony kultem obraz Matki Bozej i liczne inne obrazy z XVII-XVIII wieku.
  • Kościół Brygidek wzniesiony z fundacji Władysława Jagiełły jako wotum za zwycięstwo grunwaldzkie, zbudowany w latach 1412-1426. Gotycki, przekształcony na pocz. XVII wieku, na strychu zachowane gotyckie malowidła, w kościele ciekawy cykl obrazowy ukazujący żywot św. Brygidy Szwedzkiej, założycielki zakonu. Był to pierwszy klasztor brygidek na terenie Królestwa Polskiego. Na pocz. XVII wieku brygidki lubelskie rozprzestrzeniły się po wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej, zakładając nowe klasztory m.in. w Wilnie, Brześciu nad Bugiem, Samborze. Przy kościele duży klasztor z częściowo zachowanymi wnętrzami - m.in. piękny refektarz na parterze skrzydła południowego, ze stiukami w tzw. typie lubelskim.
  • Kościół św. Mikołaja na Czwartku - wg tradycji najstarszy kościół Lublina, założony przez Mieszka I. Czw3aretk, jak wskazuje nazwa był osiedlem targowym, w którym w czwartki odbywały się targi. Kosciół św. Mikołąja obsługiwał wczesnośredniowieczną osadę targowaą na Czwartku - wezwanie to jest częste w przypadku kościołów w dawnych osadach targowych. Obecny kosciół murowany pochodzi z I poł. XVI wieku, w murach późnogotycki, przebudowany ok. 1603 roku w stylu tzw. renesansu lubelskiego i ponownie ok. 1620.
  • Kościół pw. Św. Krzyża
  • Kościół pw. św. Wojciecha
  • Kościół pw. św. Michała Archanioła
  • Kościół Karmelitów Trzewiczkowych
  • Kościół Karmelitów Bosych, ob. ratusz
  • Kościół Karmelitanek pw. św. Józefa
  • Kościół Karmelitanek pw. Niepokalanego Poczęcia NMP
  • Kościół Franciszkanów, ob. Salezjanów
  • Kościół Augustianów, ob. parafialny pw. św. Agnieszki
  • Kościół Kapucynów
  • Kościół Reformatów
  • Kościół i klasztor wizytek, ob. Centrum Kultury
  • Teatr Stary - XIX-wieczny budynek w granicach Starego Miasta, początkowo mieścił się tam teatr, w XX wieku także kino, obecnie budynek popada w ruinę. Budynek został wpisany na listę 100 Najbardziej Zagrożonych Obiektów Światowej Straży Zabytków (WMW), programu Światowego Funduszu Zabytków (WMF).
  • Trybunał Koronny - zbudowany pod koniec XIV wieku służył początkowo jako ratusz, od 1578 roku mieścił się w nim Trybunał Koronny, najwyższy sąd dla szlachty małopolskiej i ruskiej, w XVIII wieku przebudowany w stylu klasycystycznym przez Dominika Merliniego, obecnie znajduje się tam Urząd Stanu Cywilnego
  • Brama Rybna - XV-wieczna brama prowadząca do Placu Rybnego, gdzie niegdyś odbywał się ożywiony handel.
  • Plac po Farze - odrestaurowany plac z wyeksponowanymi fundamentami XIII-wiecznego kościoła farnego św. Michała.
  • Stary cmentarz żydowski - ul. Sienna
  • Nowy cmentarz żydowski - ul. Walecznych
  • Synagoga Chewra Nosim - ul. Lubartowska 8

 

Kultura

 

Centrum Kultury w Lublinie

 

Jedna z największych samorządowych instytucji kulturalno - edukacyjnych Lublina. Swoją siedzibę ma w późnobarokowym kompleksie poklasztorny ss. Wizytek, zlokalizowanym w samym centrum miasta.

 

Organizator, m.in. Międzynarodowego Festiwalu "Konfrontacje Teatralne", Międzynarodowych Spotkań Teatrów Tańca oraz lubelskich edycji imprez filmowych: "Euroshorts", "Jutro Filmu". Bierze czynny udział w animacji życia kulturalnego miasta. Organizuje koncerty, spektakle teatralne oraz cykliczne spotkania i wykłady z zaproszonymi gośćmi oraz zajęcia warsztatowe dla dzieci i młodzieży.

 

W Centrum działa m.in. Galeria Biała, Ośrodek Sztuki Performance, Teatr Provisorium, Kompania Teatr, Kinoteatr Projekt, Lubelski Teatr Tańca, Studium Kultury, Pracownia Słowa i Zespół Taneczny "Rytm". Centrum Kultury jest także wydawcą Lubelskiego Informatora Kulturalnego ZOOM, który prezentuje wszystkie najważniejsze imprezy kulturalne i rozrywkowe w mieście.

 

W budynku mieści się również: Kawiarnia Artystyczna "Hades" i Klub-Kawiarnia "Centrala"

 

Galerie

 

  • Galeria Biała
  • Galeria Gardzienice
  • Galerie Biura Wystaw Artystycznych: Labirynt i Grodzka
  • Galeria KONT

 

Muzea

 

  • Muzeum Lubelskie na Zamku - arcydzieła malarstwa, rekwizyty dotyczące kultury ludowej regionu, wystawy czasowe
    • Muzeum Historii Miasta Lublina w Bramie Krakowskiej - wystawy dotyczące historii Lublina
    • Muzeum Martyrologii "Pod Zegarem" w dawnym areszcie śledczym Gestapo
    • Dworek Wincentego Pola - wystawy dotyczące poety i jego zainteresowań, m.in. geografii
    • Muzeum Literackie im. Józefa Czechowicza - zbiory dotyczące pisarza i innych twórców związanych z Lubelszczyzną
  • Izba Pamięci Drukarstwa Polskiego
  • Izba Pamięci Żydów Lublina
  • Muzeum Archidiecezjalne Sztuki Religijnej
  • Muzeum Cefarmu - wystawy dotyczące farmacji
  • Państwowe Muzeum na Majdanku (patrz: Majdanek)
  • Muzeum UMCS
  • Muzeum Wsi Lubelskiej

 

Teatry

 

  • Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie - http://www.teatrosterwy.pl
  • Teatr Lalki i Aktora im. Hansa Christiana Andersena - http://www.teatrandersena.pl
  • Teatr Muzyczny w Lublinie - http://www.teatrmuzyczny.eu

 

Filharmonie

 

  • Państwowa Filharmonia Lubelska im. H. Wieniawskiego
  • Lubelska Orkiestra Kameralna

 

Festiwale

 

  • Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Konfrontacje" organizowany przez Centrum Kultury w Lublinie - http://www.konfrontacje.pl
  • Międzynarodowe Lubelskie Spotkania Teatrów Tańca organizowane przez Centrum Kultury w Lublinie
  • Międzynarodowe Dni Filmu Dokumentalnego "Rozstaje Europy" organizowane przez Akademickie Centrum Kultury - http://www.rozstaje.ack.lublin.pl
  • Festiwal Kultury Alternatywnej "ZdaErzenia" organizowany przez Akademickie Centrum Kultury - http://www.zdaerzenia.serpent.pl
  • Festiwal "Prowokacje" - http://www.prowokacje.pl
  • Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne im. Ignacego Wachowiaka organizowane przez Zespół Pieśni i Tańca "Lublin" im. Wandy Kaniorowej w Lublinie - http://www.zpit.lublin.pl/

 

Kultura alternatywna

 

Rozwój kultury alternatywny w Lublinie jest bardzo dynamiczny. Lata 70. przyniosły takie projekty alternatywne jak chociażby Teatr Gong 2, czy Scena Plastyczna KUL. W Lublinie powstał także Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN - prężnie działająca instytucja kulturalna, która w swoich projektach bardzo często odnosi się do historii miasta związanej z koegzystencją trzech kultur. W Lublinie rozwija się także sztuka performance. Ważnym elementem teatru alternatywnego jest Teatr Provisorium i Ośrodek Praktyk Teatralnych Gardzienice.

 

Życie nocne

 

Życie nocne miasta ogranicza się do jego centrum i Miasteczka Akademickiego. Tam jest najwięcej w mieście lokali, pubów i dyskotek. Życie nocne miasta, choć bogate, napotyka na szereg problemów, m.in. brak nocnej komunikacji miejskiej. Do najpopularniejszych klubów należą: Megido, MC, Czekolada, Klub 68, Joker, Graffiti oraz Oranżada.

 

 

 

 

 

Herb Lublina

 

Wieża na zamku w Lublinie

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Lublin
 

Plac Zamkowy nocą.

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Lublin
 

Brama Krakowska w Lublinie (1342-70)

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Lublin

 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Lublin - przykładowe kwatery i noclegi

Komentarze

lublinianka  data wpisu:  2007-06-17 05:20:05
strona i informacje ok,ale tekscie niestety są błędy.Niech ktoś wam to sprawdzi bo kicha...pozdrawiam
Kaka  data wpisu:  2007-05-13 16:58:55
Pozdlawiam was moje dziewcynki! ;-)

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych