Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Hajnówka

Hajnówka to miasto i gmina w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego. Położone na Wysoczyźnie Bielskiej, na zachodnim krańcu Puszczy Białowieskiej.

 

Dane ogólne

 

Miasto jest ośrodkiem turystycznym (lasy, kolej wąskotorowa) i ośrodkiem kulturalnym Białorusinów, którzy wg danych ostatniego spisu powszechnego stanowią w Hajnówce 26,41 % mieszkańców. W mieście ma swoją siedzibę Wydział Zamiejscowy Politechniki Białostockiej kształcący studentów na kierunku Ochrona Środowiska. Jest to także ośrodek przemysłu drzewnego i wytwórnia maszyn dla leśnictwa. Mieszczą się tu zakłady: dziewiarski, odzieżowy, przetwórstwa runa leśnego oraz spożywczy. W mieście jest 5 szkół podstawowych, cztery gimnazja, dwa licea państwowe (w tym jedno z dodatkową nauką j. białoruskiego), zespół szkół zawodowych oraz niepubliczny zespół szkół ekonomicznych (w tym liceum). Mieści się tu także Policealne Studium Psalmistów oraz Zakład Doskonalenia Zawodowego. Co roku, w maju w mieście odbywa się Międzynarodowy Festiwal "Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej".

 

Historia

 

  • 1589 na mocy Ordynacji Sejmu "Ordinato o prewentach królewskich" tereny Hajnówki trafiają do dóbr stołowych króla Polski
  • 1639 r. Ordynacja Sejmowa wprowadza nakaz utworzenia strażnic królewskich chroniących Puszczę
  • 1670 – wzmiankowana jest osada na uroczysku Skarbosławka
  • 1579 – według "Opisania Puszczy" w Straży Hajnowskiej pełniło służbę 7 strzelców i 2 osoczników, pilnujących też Traktu Królewskiego do królewskiego dworu w Białowieży
  • XVIII wiek- W uroczysku Skarbosławka, królewskim strażnikiem jest Heyna – potem osada nosi nazwę Haynowszczyzna
  • XIX w. – obok osady strażnika założono wieś
  • 1795 – III rozbiór Rzeczypospolitej i okupacja rosyjska
  • 1863 – w okolicy mają miejsce walki w czasie powstania styczniowego
  • 1894 – doprowadzenie do Hajnówki kolei z Bielska Podlaskiego
  • 1897 – przedłużenie linii kolejowej do pałacu w Białowieży
  • 1900 – budowa szosy Bielsk Podlaski – Białowieża
  • 1909 – budowa przez Hajnówkę linii kolejowej na trasie Siedlce-Wołkowysk
  • 1915 – ucieczka wojsk rosyjskich przed Niemcami i ewakuacja części ludności
  • 1915-1918 – rabunkowa eksploatacja drewna podczas I wojny światowej, budowa dwóch tartaków, piekarni, pralni, łaźni, kasyna, kina, fabryki suchej destylacji drewna, parowozowni i sieci kolejek wąskotorowych przez okupujących Niemców
  • luty 1919 – Hajnówka ponownie w granicach Polski, liczy wtedy 118 mieszkańców
  • 1920 – Wojna polsko-bolszewicka, 27 sierpnia niedaleko drogi do Białowieży ma miejsce potyczka zwiadu z 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej gen. Rządkowskiego z sowieckim pociągiem pancernym z 48 DS
  • 1923 (3 marca) – erygowanie parafii katolickiej i urządzenie kaplicy w poniemieckim kinie
  • 1924 – angielska firma "The Century European Timber Corporation", wydzierżawia tartaki i kolejki leśne – rozpoczyna się wielki napływ robotników do Hajnówki
  • 1929 – na skutek rabunkowej eksploatacji drewna, władze polskie zrywają umowę z "Centurą"
  • 1934 – osada zostaje siedzibą gminy
  • 1936 (9 marca) – spalenie kaplicy przez komunistów i budowa nowej kaplicy
  • 1939 – Hajnówka liczy 17 tys. mieszkańców, działają w niej: Państwowa Szkoła Przemysłu Drzewnego, trzy szkoły podstawowe, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", hotel, kino Lux, apteka, biblioteka, Przysposobienie Wojskowe Leśników, Związek Strzelecki "Strzelec", Rodzina Leśnika, zespół teatralny,
  • wrzesień 1939 – walki na terenie Hajnówki z Niemcami podczas kampanii wrześniowej, zbombardowanie dworca PKP przez Luftwaffe
  • 1939-1941 – okupacja radziecka (deportacja ludności)
  • 1941-1944 – okupacja niemiecka i zagłada Żydów
  • 1944 (18 VII) – ponowne zajęcie Hajnówki przez wojska Armii Czerwonej, Hajnówka liczy już tylko 8 tys. mieszkańców
  • 1945 (kwiecień) – w pobliżu Hajnówki przebywał oddział V Brygady Wileńskiej AK pod dowództwem mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki", starcia z NKWD, KBW, UB i MO
  • IV 1945 - pod Hajnówką ma miejsce starcie z NKWD oddziału V Brygady Wileńskiej AK mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki"
  • 1945 – kolejne starcia poakowskiego podziemia z NKWD, UB i MO
  • 1948 – początek budowy kościoła katolickiego, zakończonej dopiero w 1965 w związku z blokowaniem budowy przez władze komunistyczne
  • 1951 – uzyskanie praw miejskich
  • 1975 – miasto przestaje być siedzibą powiatu
  • 1981 – budowa cerkwi prawosławnej św. Trójcy
  • 1993 – likwidacja połączenia kolejowego do stacji Białowieża Pałac i Bielska Podlaskiego
  • 1995 - rozpoczęcie budowy dwóch kolejnych cerkwi w Hajnówce: pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela i św. Dymitra Sołuńskiego
  • 1999 (1 stycznia ) – miasto ponownie zostało siedzibą powiatu
  • 2001 - rozpoczęcie budowy kościoła pw. św. Huberta
  • 2003 - rozpoczęcie budowy klasztoru katolickiego Zgromadzenia Sióstr Klarysek na ul. Lipowej
  • 2004 - likwidacja pociągów osobowych na trasie Hajnówka-Cisówka

 

Zabytki

 

  • pounicka drewniana cerkiew z 1848 r. na uroczysku Krynoczka (obecnie prawosławna)
  • domek dróżnika z końca XIX wieku przy ul. Warszawskiej
  • budynek fabryki Suchej Destylacji Drewna z lat 20. XX wieku (ul. Białostocka)
  • budynek biurowy Zakładów Drzewnych z 1935 r. w stylu modernistycznym (obecnie siedziba firmy "Furnel" S.A.)
  • "Dom Leśnika" im. J. Piłsudskiego z 1935 r. w stylu modernistycznym (potem kino, obiekt jest przebudowany)
  • łaźnia zakładowa z 1937 r. w stylu modernistycznym (obecnie KS "Puszcza", przebudowana)
  • drewniane domy osiedla robotniczego z 1934 r.
  • stacyjka kolejki leśnej z 1936 roku (przeniesiona w nowe miejsce)
  • stara drewniana zabudowa ulicy ks. Wierobieja
  • Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (1955-1965) z mozaiką z 1977 r. w absydzie wg projektu prof. Wiktora Zina z Krakowa oraz zabytkowymi organami firmy "Schlag und Söhne" z XIX wieku (w okresie letnim odbywają się koncerty muzyki organowej i kameralnej)
  • prawosławna cerkiew Świętej Trójcy (1981, A. Grygorowicz)
  • kaplica pw. Wszystkich Świętych na cmentarzu prawosławnym
  • kaplica pw. św. Cyryla i Metodego na cmentarzu katolickim
  • cmentarz żołnierzy radzieckich poległych w walkach o zdobycie miasta w 1944 roku
  • pomnik żubra przy ul. Zina
  • poniemiecki baraki wojskowe z okresu I wojny światowej (ul. 11-go listopada)
  • miejsca martyrologii ludności miasta z okresu II wojny światowej: przy szosie do Białowieży i na ul. Białowieskiej,
  • schrony poniemieckie przy ul. Białowieskiej
  • cmentarz unicki z XVIII w. koło dzielnicy Dubiny (obecnie prawosławny)
  • kaplica pw. św. Tomasza Apostoła w Dubinach (XIX w.)
  • cerkiew pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Dubinach (XIX w.)
  • pomnik żołnierzy rosyjskich i niemieckich poległych podczas I wojny światowej przy ul. 3-go Maja
  • tradycyjna drewniana wiejska zabudowa z 1 połowy XX wieku na ul. Górnej
  • kapliczka pw. Matki Boskiej Kazańskiej na ul. Górnej
  • pomnik polskiego żołnierza poległego w 1939 r. na ul. 3-go Maja
  • pomnik ofiar zbrodni komunistycznych na ul. Warszawskiej
  • mogiła ofiar wojny polsko-bolszewickiej w gaju przy ul. Łagodnej
  • pomnik bojowników ukraińskich koło wsi Dubiny

 

Atrakcje turystyczne

 

  • kolejka wąskotorowa Hajnówka-Topiło, Hajnówka-Lipiny
  • wiata turystyczna z miejscem na ognisko koło ul. Warszawskiej (początek szlaku niebieskiego w Puszczy Białowieskiej)
  • rezerwat Górniańskie Łąki
  • wieża widokowa w rezerwacie Górniańskie łąki
  • Muzeum Kowalstwa i Ślusarstwa (ul. Lipowa)
  • zespół boisk i kortów OSiR, ul. Dziewiatowskiego
  • pomnik ofiar wojen i represji na Skwerze Miejskim
  • zabudowa funkcjonalistyczna centrum miasta z lat 60-ych XX wieku
  • współczesne rzeźby w Parku Miejskim
  • skatepark ul. Parkowa
  • wiatrak (znajduje się w okolicach wsi Lipiny)
  • stadion leśny przy ul. Celnej
  • skansen kolei wąskotorowej na Topile
  • wiata turystyczna i miejsce na ognisko na jednym z najwyższych wzniesień w Puszczy Białowieskiej na uroczysku Lipiny
  • strusie i inne ciekawe zwierzęta w mini zoo pensjonatu Kupała w miejscowości Poryjewo usytuowanej przy drodze na Orzeszkowo.
  • drewniane kładki na ścieżce edukacyjnej koło linii wąskotorowej Hajnówka-Topiło
  • szlaki turystyczne: czerwony, niebieski i żółty
  • bliskość Puszczy Białowieskiej
  • Zalew Siemianówka (największy zbiornik wodny na Podlasiu) jest odległy od miasta o ok. 30 km
  • Dwór w Wojnówce
  • Dwór w Szczytach
  • Grodzisko w Zbuczu

 

Transport

 

Miasto ma połączenia drogowe z Białymstokiem (przez Zabłudów oraz Żednię), Białowieżą, Bielskiem Podl. i Kleszczelami oraz kolejowe z Czeremchą, Siedlcami i Warszawą. Przez miasto Hajnówka przechodzą drogi wojewódzkie Zambrów - Białowieża, oraz linie kolejowe: Siedlce-Siemianówka-Granica Państwa oraz Lewki-Hajnówka-Białowieża Towarowa. W niedalekim sąsiedztwie miasta są następujące przejścia graniczne: Białowieża-Grudki(piesze, turystyczne), Siemianówka (towarowe, kolejowe), Czeremcha (kolejowe), Połowce (dla samochodów osobowych z Polski i Białorusi)

 

 

 

 

 

 

Herb Hajnówki

 

"Żubr Puszczy Imperator"

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Hajn%C3%B3wka
 

Cerkiew św. Trójcy

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Hajn%C3%B3wka
 

Zabytkowe organy.

źródło: Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Hajn%C3%B3wka

 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Komentarze

kombat79  data wpisu:  2008-09-27 00:59:55
poszukuje okopów miejsc gdzie stali partyzanci

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych