Wersja polska Wersja angielska Wersja niemiecka Wersja rosyjska
Logowanie:

Biała Podlaska

Biała Podlaska - miasto, powiat grodzki w północnej części województwa lubelskiego, stolica województwa bialskopodlaskiego w latach 1975 - 1998.

Miasto położone jest na Podlasiu w dolinie rzeki Krzny - lewego dopływu Bugu, w odległości 36 km od granicy z Białorusią. Odgrywa ważną rolę w kontaktach ze z krajami WNP z uwagi na bliskość przejść granicznych w Terespolu i Koroszczynie oraz obecność konsulatu Białorusi.

 

Historia

 

W dokumentach historycznych po raz pierwszy Biała Podlaska pojawiła się w 1481 r. Jej pierwszymi właścicielami byli Illniczowie, za założyciela uchodzi Piotr Janowicz Biały - wojewoda trocki, hetman Wielkiego Księstwa Litewskiego. W tym okresie Biała znajdowała się w województwie brzeskim w Wielkim Księstwie Litewskim. W II połowie XVI wieku miasto przeszło we władanie rodu Radziwiłłów, miało to miejsce w 1569 r. na podstawie zapisu w księgach ziemskich. Okres ten, trwający dwa i pół wieku, przyniósł rozkwit i przyczynił się do szybkiego rozwoju miasta, przez długi czas zwanego Białą Książęcą lub Białą Radziwiłłowską. W 1622 r. Aleksander Ludwik Radziwiłła buduje fortece i zamek. Z fundacji Krzysztofa Ciborowicza Wilskiego założono w 1628 Akademię Bialską, która od 1633 r. istniała jako filia Akademii Krakowskiej (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. J.I. Kraszewskiego).

 

W latach 1655-60 miasto zostało znacznie zniszczone przez Szwedów, wojska Rakoczego i kozaków Chowańskiego. Jednak za sprawą Michała Radziwiłła i jego żony Katarzyny z Sobieskich szybko podniosło się z upadku. W 1670 r. Michał Kazimierz Radziwiłł nadaje miastu prawo magdeburskie oraz herb: Michał Archanioł stojący na smoku.

 

W XVII wieku miasto znane z produkcji sukna i fajansów, później także z przeróbki drewna.

 

W 1720 Anna z Sanguszków Radziwiłłowa rozpoczyna budowę wieży i bramy wjazdowej (obecnie są to najciekawsze resztki zamku). Miasto i zespół pałacowy w XVIII wieku wielokrotnie niszczone (między innymi w czasie wspomnianych już wojen szwedzkich czy w okresie prześladowań Unitów Podlaskich pod koniec XIX wieku) i odbudowywane. Ostatni spadkobierca Dominik Radziwiłł, pułkownik wojska polskiego, umiera we Francji 11 listopada 1813 roku. Pałac jako ruinę rozebrano w 1883 roku, obecny stan samej fortecy i resztek zespołu pałacowego kiepski.

 

W Białej Podlaskiej uczęszczał do męskiego gimnazjum pisarz Józef Ignacy Kraszewski. Zostało ono nazwane jego imieniem.

 

Kolejny szybki rozwój miasta miał miejsce w okresie międzywojennym, powstała wówczas fabryka Raabego, elektrownia miejska, a w latach 1923-1939 istniała Podlaska Wytwórnia Samolotów (PWS). Produkowała ona samoloty wojskowe zarówno licencyjne (Potez XXV, RWD-8) jak i własnej konstrukcji (myśliwiec PWS-1, samolot szkolny PWS-26). Majątek Podlaskiej Wytwórni Samolotów został rozgrabiony przez okupantów radzieckich po 17 września 1939 roku.

 

W 1975 r. Biała Podlaska została stolicą województwa, co przyczyniło się do dwukrotnego zwiększenia liczby jej mieszkańców w ciągu 20 lat. Po reformie administracyjnej w 1999 roku ma status powiatu grodzkiego i wiele uprawnień predestynujących ją do roli głównego ośrodka administracyjnego regionu.

 

Komunikacja

 

Biała Podlaska leży na linii Berlin-Warszawa-Moskwa. Przez miasto przebiega droga międzynarodowa E30 (droga krajowa nr 2) biegnąca z Warszawy do przejścia granicznego w Terespolu. W planach jest budowa autostrady A2, która ma przebiegać kilka kilometrów na północ od miasta.

 

2 km od centrum miasta przebiega międzynarodowy szlak kolejowy E-20 Warszawa-Brześć. Otwarto go w 1867 roku, a zelektryfikowano w 1980 roku. Do 1972 r. istniała wąskotorowa Bialska Kolej Dojazdowa zbudowana w 1917 r. - Biała Podlaska – Roskosz – Konstantynów / Rokitno – Cieleśnica / Janów Podlaski.

 

Biała Podlaska dysponuje własną komunikacją autobusową (MZK) oraz miejska komunikacja prywatna. Funkcjonuje tu przedsiębiorstwo PKS. Duże znaczenie mają również prywatne busy, zapewniające szybkie połączenia z Warszawą , Lublinem, Terespolem, Parczewem i Białymstokiem.

 

W pobliżu miasta znajduje się duże lotnisko (Port lotniczy Biała Podlaska), niegdyś używane do celów wojskowych, a obecnie przystosowane do potrzeb gospodarczych.

 

Kultura

 

Biblioteki

 

  • Miejska Biblioteka Publiczna ul. Warszawska 12a (biblioteka główna)
    • Filia nr 1 Al. 1000-lecia 33
    • Filia nr 2 ul. Warszawska 11
    • Filia nr 3 z oddziałem dla dzieci ul. Zygmunta Starego 10
    • Filia nr 4 ul. Podleśna 5
    • Filia nr 6 z oddziałem dla dzieci ul. Orzechowa 34
    • Filia nr 9 ul. Kolejowa 8
  • Biblioteka Pedagogiczna ul. Kolejowa 8
  • Biblioteka Zamiejscowego Wydziału Wychowania Fizycznego ul. Akademicka 2
  • Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej ul. Sidorska 102

 

Galerie

 

  • Galeria Podlaska - Miejski Ośrodek Kultury ul. Warszawska 12
  • Galeria autorska Janusza Maksymiuka ul. Sidorska 2k
  • Galeria "Ulica Krzywa" ul. Narutowicza 23B

 

Muzea

 

  • Muzeum Południowego Podlasia ul. Warszawska 12
    • Oddział Martyrologiczno - Historyczny ul. Łomaska 21

 

Kina

 

  • Kino Merkury ul. Brzeska 43

 

Domy Kultury

 

  • Miejski Ośrodek Kultury ul. Warszawska 11-12 C
  • Osiedlowy Dom Kultury ul. Zygmunta Augusta 6
  • Klub Kultury "Piast" ul. Spółdzielcza 4
  • Osiedlowy Klub Kultury "Eureka" ul. Orzechowa 34

 

Sztuka ludowa

 

W mieście działa wiele zespołów ludowych, kultywujących kulturę Podlasia. Należą do nich zespół chóralny, zespół taneczny i kapela ludowa. Biała Podlaska jest także znanym od XVII wieku ośrodkiem garncarskim. Współcześnie pracujący Kazimierz i Ludwik Rogowscy słyną z wyrobu ceramiki siwej tzw. siwaków. W mieście podziwiać można również prace rzeźbiarza Tadeusza Niewiadomskiego. Herb Białej wykonany przez Zbigniewa Ulatowskiego

 

Prasa

 

  • Słowo Podlasia Podlaska Oficyna Wydawnicza Sp. Z o.o. ul. Warszawska 13
  • Gazeta Bialska Redakcja ul. Brzeska 6
  • Dziennik Wschodni Redakcja Oddział w Białej Podlaskiej ul. Warszawska 13
  • Redakcja Tygodnika Lubelskiego ul. Kraszewskiego 4

  

Radio

 

  • Katolickie Radio Podlasia ul. Brzeska 33a
  • Radio Lublin" S.A. Plac Wolności 12
  • Biała FM" radio do słuchania! - wkrótce w eterze
  • Radio BiPeR" pierwsze internetowe radio Biała Podlaska

 

Zabytki

  • zamek Radziwiłłów z XVII w.,
  • Park Radziwiłłowski wokół zamku,
  • kościół pw. św. Anny z 1572 r., dawny zbór ariański.
  • późnobarokowy pobazyliański kościół pw. Narodzenia NMP z połowy XVIII w., dawne miejsce przechowywania relikwii św. Józefata Kuncewicza.
  • kościół pw. św. Antoniego i dawny klasztor reformatów z II połowy XVII w.,
  • Akademia Bialska założona w 1628 roku jako filia Akademii Krakowskiej - obecnie budynek I LO im.J.I.Kraszewskiego
  • pomnik Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1928 r.
  • Muzeum Okręgowe, w wieży bramnej.
  • Drewniane wille przy ul. Narutowicza, Kolejowej, Zielonej.
  • Synagogi w Białej Podlaskiej - wybudowane w XIX i XX wieku.
  • Cmentarz żydowski w Białej Podlaskiej - założony w XVIII wieku.
  • Dworzec główny PKP, z lat 20 XX wieku.

 

 

 

 

Herb Białej Podlaskiej

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Tekst udostępniany na licencji GNU Free Documentation License.

Żródło: Wikipedia , Autorzy tekstu

 

   
   
   
   

Komentarze

podpis  data wpisu:  2010-03-03 15:39:41
;]]
kaka  data wpisu:  2008-11-11 14:15:45
nie żaden Tadeusz, poprawcie historię, herb Białej to jest dzieło Zbigniewa Ulatowskiego a nie jakiegoś Tadeusza !!!!!!!!!
Lewy xD  data wpisu:  2008-05-14 19:03:47
oceniam to na 6+ bardzo przydatne...POLECAM

Dodaj komentarz


Treść:
Podpis:
Kod weryfikacyjny: CAPTCHA

Przepisz powyższy kod:

Przewodnik turystyczny - REGIONY

Przewodnik turystyczny - MIASTA i MIEJSCOWOŚCI

Prezentowane na łamach serwisu kwatery i proponowane w nich noclegi nie są ofertą w rozumieniu przepisów prawa. E-wyjazd.pl nie ponosi odpowiedzialności za szczegóły oferty deklarowane przez poszczególne obiekty.
Lista miejscowości Lista typów Tworzenie stron internetowych